Het moet een macaber feestje worden vandaag, bij het eenjarig jubileum van dagblad De Pers. Want al spreken de baasjes in de media trots - mét reden, want hoewel soms saai blijft het een knap krantje - over hun gratis dagblad, de redactie wordt getroffen door een bezuiniging van bijna één miljoen en eigenaar Boekhoorn stortte niet de geprofeteerde handvol maar minimaal zo'n vijftien miljoen euro bij.
Ach, 'Boekie' blijft wel lachen. Wie even niet meer lacht is de door fotograaf Krijn van Noordwijk zo treffend vastgelegde oermens hiernaast: Eric Smit. 'Als Smit niet meedoet, stap ik niet in', sprak Boekhoorn flink in de zomer van 2006, en stopte zijn geliefde onderzoeksjournalist een paar procent van de aandelen toe.

Die aandelen kan Smit weer inleveren, want de verhouding tussen hem en De Pers-baronnen Cornelis van den Berg (uitgever) en Ben Rogmans (hoofdredacteur) is winters. Gisteren jokkebrokte de uitgever in de Volkskrant dat er nog nooit iemand weg was gegaan bij zijn krant. Los van het zeer voortijdige vertrek van commerciële man Erik Breeuwsma en een ex-FD-verslaggever die reeds na een dag de Persburelen weer verliet - was daar ook Eric Smit wiens vertrek al weken geleden binnenskamers bekend was. Geruisloos, omdat het pijn doet en hij geen rel wilde. Het was de escalatie van een al maanden sluimerend conflict. Reden: Rogmans is niet zo gediend van Smits journalistieke interesse in Nina Brink en weigert artikelen over de kleine grote vrouw in de krant. De facto is dat een Berufsverbot voor de onderzoeksjournalist, die ironisch gezien moest toezien hoe een stuk over de ondergang van Nina's beveiligingsbedrijf 4iTrust gecensureerd werd door Rogmans, juist in de week dat deze werd uitgeroepen tot 'Journalist van het Jaar'. Kennelijk past Smits preoccuptaie voor Brink niet in de 'anarcho-liberale' koers die de hoofdredactie zegt na te streven.

Zijn vertrek kom hard aan bij Smit, die voorjaar 2006 benaderd werd door Boekhoorn om mee te denken over de nieuwe gratis krant. Onverwacht voordeel: het creëert ook ruimte in de agenda voor zijn tweede boek, na het goed ontvangen 'De Broncode' over uitvinder Jan Sloot. Eric Smit werkt aan een biografie van zakendiva Nina Brink-Vleeschdrager. Of La Brink daar blij mee is valt niet te betwijfelen: zéker niet. Ze is razend en doet er alles aan Smit te stoppen. Er circuleren zelfs verhalen dat Smit geschaduwd wordt met privédetectives om zijn gangen na te gaan en mogelijk in diskrediet te brengen. Of die geruchten waar zijn weet ik niet. Brink ontkent betrokkenheid. (Wat ik wél weet is dat ik zelf een tijdje in januari/februari 2005 door dwerg-Columbo's in geblindeerde minivans ben geschaduwd. Die actie zou destijds geïnstigeerd zijn door een radicale joodse organisatie om mijn overmatige gebruik van coke en/of vrouwen aan te tonen. De actie leverde uiteraard niets op. Sterker, mijn steun aan Israël is ongebroken en het doordringt je - o ironie! - extra van het feit dat je NSB'er nooit slaapt)

De investigative reporter Eric Smit is te vergelijken met een hitte zoekende raket; hij is brisant en gaat door de achteringang naar binnen...(En ik weet waarover ik praat, want heb Eric Smit een jaar of zeven in de voorste linies van het bijtertje onder de zakenbladen zien opereren. Voor een baas is-ie een weinig gezeglijke knecht, als stukjesschrijver kan-ie slachtoffers tot wanhoop en woede drijven, zoals behalve Nina Brink ook Roel Pieper, Victor Muller en vooral Eddy de Kroes grommend zullen beamen. De laatste werd in september 2003 zelfs gearresteerd na een primeur over diens strafblad door Smit.)

Stukjes schrijven is voor Eric Smit als squashen, het spel dat hij zo magistraal beheerst: er moet gewonnen worden. Voorlopig lijkt Nina Brink wat dat betreft in haar potje tegen Smit een puntje gewonnen te hebben. De onderneemster maakte op 17 januari in de uitzending van Pauw & Witteman triomfantelijk bekend Quote op de knieën te hebben gekregen. Het blad zou een publicatie uit februari 2005 gaan rectificeren. Ik ben niet betrokken bij die onderhandelingen, maar begrijp dat mijn opvolgers het dek schoon willen vegen, desnoods door onze altijd consequent volgehouden gedragslijn 'Nooit Rectificeren Zonder Rechter' overboord te zetten. Als dat maar niet eindigt zoals Engeland in 1938, toen pm Neville Chamberlain terugkeerde na het later door Hitler hardhandig geschonden 'Akkoord van München'. Onnavolgbaar voegde Churchill de premier toe: 'You were given a choice between war and dishonor. You have chosen dishonor and you will have war.'

De ellende met rectificaties (zie rechtsboven op deze site) is dat tv-kijkers en krantenlezers zelden bestuderen wát er eigenlijk rechtgezet wordt. Een hoofdzaak of een bijzaak, een slordigheid of een kwaadaardige passage? Waar het bij deze affaire tussen Quote en Brink om gaat is het spraakmakende 'Kill Mickey'-verhaal. Een epos over het voorspel en de uiteindelijke val van WOL-president-commissaris Michael Schulhof. Nadat diens amoureuze (en nooit door Nina ontkende) betrekkingen met mevrouw Brink ten einde waren, we schrijven kort voor de beursgang van 2000, werd deze op buitengewoon onterende wijze aan de kant geschoven. Na zeven jaar procederen kostte dat ontslag de aandeelhouders van het eerste uur alsnog meer dan honderd miljoen dollar. (Daarmee is het belang van Smits artikel geschilderd, maar gek genoeg schreef op NRC-journalist Menno Tamminga na, geen enkel medium over de zakelijke achtergrond.) Smit schreef het kenmerkend vilein op in een kloeke en meeslepende feature van 5500 woorden. De hoofdredactie (ikke) bedacht dat het passend en publicitair handig was het nummer in YabYum te lanceren, immers de plek waar Schulhof zo memorabel gestruikeld was door het vertier met de company credit card af te rekenen. Ergens door die duizenden woorden dwarrelt een zinnetje dat een eigen leven is gaan leiden: 'Je zou het een sm-relatie kunnen noemen...'. Brink nam die passage uiterst letterlijk en voelde zich aangetast in haar eer en reputatie, en opende drie jaar na dato met zwaar juridisch geschut de tegenaanval. Bij Quote schrokken we nooit zo van 'Tot mij wende zich'-briefjes en sommaties in potsierlijk advocatenproza. Maar sinds de overname zijn de boekhouders daar de baas; 'Parijs' laat weten dat juridische kosten niet op prijs worden gesteld. Moszkowicz kostte 30 mille, en Brink zou een veelvoud worden. Rijke tegenstanders kunnen daar optimaal misbruik van maken, hoewel Nina Brink vergeleken met de firma Hachette een financiële vlo is.

Ik sta niet in voor het leven tussen de lakens van Nina Brink. Haar zaak. Martiaal gehannes met leer en kettingen? Hoogst onaannemelijk. Zo had Quote het ook niet bedoeld, bovendien leidde het alleen maar af van de hoofdzaak: de ontslagaffaire. Sterker: als we Nina Brink daar pijn mee hebben gedaan is dat jammer, want ik heb een zwak voor sterke vrouwen. Bovendien: wat mensen uitspoken in de bedstee is hun ding en in rechte sowieso lastig hard te maken. Waren wij erbij? Neen. U wel? Nou dan. Doet het er toe? Mwah, tenzij er zakelijke consequenties zijn, zoals bij haar Schulhof-affaire. Smit zegt vier betrouwbare ingewijde bronnen te hebben die het verhaal onafhankelijk van elkaar bevestigen, maar hij heeft ze anonimiteit beloofd. Toen hij principieel aan die journalistieke hoofdregel vasthield, meenden de hoofdredacteur en uitgever van Quote de zaak in der minne met betaling van een gift va 10k aan een goed doel te moeten schikken. Die rectificatie zou binnenkort de brievenrubriek 'Schopt u maar!' ontsieren, en ik ben blij dat ik daar niet meer bukkend met mijn bips richting Brink sta. Smit reageert intussen betrekkelijk laconiek op de actie van Quote, waar hij verder niet in gekend is. 'Wacht mijn Brink-biografie nu maar af.' We zouden haast zeggen: wordt vervolgd!